Porozmawiajmy o dietach

 

  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
details-images

W schorzeniach trzustki

Choroby trzustki mogą przebiegać w formie ostrej lub przewlekłej. W formie przewlekłej może pojawić się cukrzyca. Podstawą leczenia jest restrykcyjna dieta oraz farmakologia.

 

Najważniejszym czynnikiem przyczyniającym się do powstania choroby pozostaje jednak nadmierne spożywanie alkoholu (80% przypadków). Konsumpcja ponad 20 g alkoholu dziennie (w przeliczeniu na czysty etanol) przez kilka - kilkanaście lat może doprowadzić do rozwoju przewlekłego zapalenia trzustki. Przeliczając tę ilość etanolu na napoje alkoholowe, jest to: około 50 ml wódki 40-procentowej, około 400 ml piwa lub około 170 ml wina. Wpływ alkoholu na organizm człowieka jest sprawą indywidualną, jednakże zwiększając ilość spożywanego alkoholu, zwiększa się ryzyko wystąpienia choroby. Dwukrotne zwiększenie ilości wypijanego alkoholu zwiększa czterokrotnie ryzyko zachorowania, a zwiększenie trzykrotne ilości wypijanego alkoholu zwiększa ryzyko choroby dziewięciokrotnie. Niekorzystny wpływ alkoholu jest potęgowany przez jednoczesne spożywanie diety bogatotłuszczowej i bogatobiałkowej. Współistniejące palenie tytoniu również zwiększa ryzyko zachorowania na przewlekłe zapalenie trzustki.

 

 

Pozostałe czynniki są przyczyną jedynie 10-20% przypadków tej choroby u osób dorosłych. Natomiast w populacji dzieci i młodzieży do 15. roku życia dominującą przyczyną choroby pozostają czynniki genetyczne.

 

Objawy i powikłania

 

Objawy kliniczne przewlekłego zapalenia trzustki w przebiegu choroby pojawiają się późno, zwykle są mało charakterystyczne, a w momencie ustalenia prawidłowego rozpoznania nieodwracalne zmiany w trzustce są z reguły bardzo zaawansowane. Najbardziej charakterystycznym objawem choroby jest ból brzucha, występujący najczęściej po jedzeniu (szczególnie po posiłku bogatotłuszczowym) oraz po spożyciu alkoholu. Ból umiejscowiony jest najczęściej w nadbrzuszu i promieniuje do odcinka piersiowego lub lędźwiowego kręgosłupa. W 5-10% przypadków ból nie występuje.

 

Innymi objawami klinicznymi mogą być: wzdęcia brzucha, nudności, wymioty, pogorszenie łaknienia, zahamowanie tempa przyrostu masy ciała lub nawet jej spadek. W późniejszym etapie choroby pojawia się biegunka tłuszczowa (steatorhoea), spowodowana upośledzeniem trawienia tłuszczów i zwiększoną zawartością tłuszczu w kale (powyżej 7 g na dobę). Przy upośledzonym wydzielaniu enzymów trzustkowych w dalszej kolejności obserwowany jest niedobór enzymów proteolitycznych, co manifestuje się oddawaniem stolców o przykrym zapachu z domieszką niestrawionych białek. W tym okresie mogą się pojawić niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E), rzadziej tiaminy i ryboflawiny.

 

Znaczne uszkodzenie trzustki prowadzić może do wystąpienia objawów cukrzycy związanej z uszkodzeniem wysp trzustkowych. U takich pacjentów obserwuje się większą skłonność do hipoglikemii (obniżonego stężenia glukozy we krwi), ze względu na równoczesne zmniejszenie wydzielania glukagonu i częste ograniczanie przyjmowania pokarmów z powodu bólów. U części chorych, najczęściej w okresie zaostrzenia się dolegliwości, może pojawić się żółtaczka, czasami przemijająca, która spowodowana jest uciskiem włókniejącej trzustki na końcowy odcinek przewodu żółciowego wspólnego. W okresie późniejszym, w którym występują objawy zespołu złego wchłaniania i cukrzyca, dolegliwości bólowe mogą ulec zmniejszeniu bądź też nawet zaniknąć.

 

Diagnostyka

 

U osób z przewlekłym zapaleniem trzustki aktywność amylazy i lipazy w surowicy jest przeważnie prawidłowa lub w niewielkim stopniu zwiększona. Do ustalenia rozpoznania przewlekłego zapalenia trzustki konieczne jest wykonanie badań oceniających morfologię oraz czynność trzustki. Podstawowe znaczenie w rozpoznaniu ma stwierdzenie zmian anatomicznych w trzustce rozpoznawanych na podstawie badań obrazowych: ultrasonografii, tomografii komputerowej, endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW), rezonansu magnetycznego, ultrasonografii endoskopowej. Nieinwazyjnym badaniem oceniającym zewnątrzwydzielniczą aktywność trzustki jest test oddechowy po spożyciu posiłku zawierającego znakowane triglicerydy. Test ten ocenia aktywność endogennej lipazy i charakteryzuje się dużą czułością i swoistością. Ograniczeniem stosowania tego nieinwazyjnego i szybkiego testu jest wysoki koszt aparatury koniecznej do jego wykonania.

 

Badania morfologiczne wskazują na zanik miąższu gruczołu oraz nacieki komórek zapalnych i włóknienie.


Zasady terapii przewlekłego zapalenia trzustki

 

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki w większości przypadków jest jedynie leczeniem objawowym, zwykle nie prowadzi do wyleczenia z choroby, która ma na ogół charakter postępujący. W leczeniu dąży się przede wszystkim do uchronienia chorego od bólu napadowego lub (rzadziej) przewlekłego, zapewnienia odpowiedniego trawienia pokarmów i przyswajania składników odżywczych oraz leczenie cukrzycy. Często współistniejącym problemem jest niedożywienie, będące z jednej strony konsekwencją choroby, z drugiej zaś - czynnikiem wpływającym na jej przebieg i rokowania oraz wymagającym odpowiedniego postępowania dietetycznego.

 

Podstawą leczenia w przewlekłym zapaleniu trzustki jest usunięcie czynnika przyczynowego. Przy etiologii alkoholowej zapalenia konieczne jest bezwzględne wykluczenie alkoholu z diety. Kontynuacja picia alkoholu nie tylko zwiększa dolegliwości bólowe, częstość występowania powikłań choroby, ale również jest wyraźnym przeciwwskazaniem do leczenia operacyjnego ciężkich przypadków przewlekłego zapalenia trzustki. W przypadku przewlekłego zapalenia trzustki, wywołanego nadczynnością lub nowotworem przytarczyc, leczenie opiera się na ich operacyjnym usunięciu. Podobnie etiologia zaporowa jest również najczęściej wskazaniem do leczenia chirurgicznego.

 

 

Na postępowanie zachowawcze składa się leczenie dietetyczne, substytucja enzymami trzustkowymi, substytucja witaminowa oraz podawanie leków rozkurczowych i przeciwbólowych. Skuteczna suplementacja enzymatyczna prowadzi do: zwiększenia masy ciała pacjenta, zmniejszenia częstości i intensywności bólów brzucha, normalizacji rytmu wypróżnień i konsystencji stolca oraz ograniczenia wzdęć. W powikłaniach przewlekłego zapalenia trzustki, szczególnie u chorych z wytworzonymi przetokami, powstałymi pseudotorbielami lub puchliną trzustkową, stosowanie całkowitego żywienia pozajelitowego, oprócz leczenia farmakologicznego, może być podstawowym warunkiem do osiągnięcia powodzenia leczniczego metodami nieoperacyjnymi. W celu ograniczenia bólu stosuje się między innymi: suplementację enzymami trzustkowymi, analgezję (działanie przeciwbólowe) nienarkotyczną, analgezję narkotyczną, blokadę nerwów trzewnych, zabiegi chirurgiczne. U wielu pacjentów w patogenezie bólu biorą udział czynniki o podłożu psychicznym lub psychosomatycznym, co wymaga stosowania leków antydepresyjnych.

 

Pomimo leczenia średnia długość życia chorych na przewlekłe zapalenie trzustki jest zdecydowanie krótsza niż przeciętna długość życia w populacji, a różnica ta sięga od kilku do nawet kilkunastu lat. Jedynie około 50% chorych przeżywa 20 lat od czasu pojawienia się pierwszych objawów. Istotnie lepsze rokowania obserwuje się u osób niepijących alkoholu.

 

 

Polecamy

Obecnie

Odwiedza nas 172 gości oraz 0 użytkowników.

luty 2020
Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29

Nowe diety

 O typie budowy ciała zwanym ...

Jesienią i zimą włosy tracą swój ...

Wybuchy złości, migrena, ...

Liczba zachorowań na nowotwory z ...

Właściwości lecznicze rosołu ...

Polecamy

Zdrowa żywność, czyli jagody goji, ...

Superfoods to produkty bogate w dobroczynne dla organizmu składniki odżywcze. To inaczej zdrowa ...

Niezawodny środek na przeziębienie

  Na przeziębienie, kaszel i gorączkę najskuteczniej zadziałają domowe specyfki z naturalnych ...

Domowy sposób na grypę i gorączkę

Pojawia się nagle i od razu kładzie do łóżka. Wysoka gorączka, bóle mięśniowe trudne do ...

Czy ziołowe przyprawy mogą szkodzić?

Tymianek, rozmaryn, bazylia, jałowiec – ziołowe przyprawy na dobre zagościły w naszych kuchniach. ...

Top