Porozmawiajmy o dietach

 

  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
details-images

W schorzeniach trzustki

Choroby trzustki mogą przebiegać w formie ostrej lub przewlekłej. W formie przewlekłej może pojawić się cukrzyca. Podstawą leczenia jest restrykcyjna dieta oraz farmakologia.

 

Ostre i przewlekłe zapalenie trzustki

 

Do schorzeń trzustki należą ostre i przewlekłe zapalenia tego narządu, rozróżniane na podstawie kryteriów związanych z przebiegiem choroby. Ostre zapalenie trzustki objawia się ostrym przebiegiem, znacznym wzrostem aktywności enzymów trzustkowych we krwi i moczu, w niektórych przypadkach może prowadzić do wstrząsu i zmian w funkcjonowaniu wielu narządów, jednakże gruczoł może powrócić do prawidłowej postaci po ataku. W przewlekłym zapaleniu trzustki dochodzi z czasem do nieodwracalnych zmian morfologicznych i stałego obniżania sprawności gruczołu.

 

 

Ostre zapalenie trzustki

 

Definicja i podział

 

Ostre zapalenie trzustki (OZT) dzielimy na dwa rodzaje. Pierwszy z nich oparty jest na zmianach morfologicznych trzustki i narządów z nią sąsiadujących i obejmuje:

- ostre zapalenie trzustki (ostre obrzękowe zapalenie trzustki, ostre krwotoczno-martwicze zapalenie trzustki, ropne zapalenie trzustki i ropień trzustki)
- ostre nawracające zapalenie trzustki

 

Częściej jednak, z powodów praktycznych, stosowany jest uproszczony podział, w którym wyróżnić można:

- postać łagodną ostrego zapalenia trzustki
- oraz postać ciężką ostrego zapalenia trzustki

 

Epidemiologia

 

Częstość występowania ostrego zapalenia trzustki w różnych krajach i regionach geograficznych charakteryzuje się dużą zmiennością, która zależy głównie od nasilenia występowania czynników sprawczych (np. nadmierne spożycie alkoholu, kamica żółciowa) oraz od rodzaju przyjętych kryteriów diagnostycznych. W USA, Wielkiej Brytanii i Niemczech rejestruje się rocznie przeciętnie 11-23 zachorowania na 100 000 osób. W Polsce zachorowalność na ostre zapalenie trzustki szacuje się na 24 przypadki na 100 000 mieszkańców na rok, co daje około 9000 pacjentów rocznie. W 5-15% przypadków diagnozowana jest postać ciężka. Schorzenie może pojawić się w każdym wieku, szczególnie jednak predysponowane są osoby powyżej 50. roku życia. Wskaźnik śmiertelności z powodu ostrego zapalenia trzustki wynosi ogółem 5-10%, przy czym w grupie o ciężkim przebiegu sięga nawet do 35%.

 

Przyczyny ostrego zapalenia trzustki

 

Według badań epidemiologicznych najczęstszymi czynnikami etiologicznymi ostrego zapalenia trzustki są kamica żółciowa i nadmierna konsumpcja alkoholu. Stanowią one przyczynę około 80% przypadków tego schorzenia. Rzadziej spotykanymi przyczynami są: urazy, hiperkalcemia, hipertriglicerydemia, leki (np.: tiazydy, fenformina, kwas 5-aminosalicylowy, furosemid, metronidazol, paracetamol, sulfasalazyna, tetracykliny, estrogeny, cymetydyna), a także przyczyny jatrogenne (niekorzystne następstwa leczenia) i pooperacyjne zapalenie trzustki. Sporadycznie przyczynami wystąpienia ostrego zapalenia trzustki mogą być infekcje lub procesy autoimmunologiczne. W 10-20% przypadków nie udaje się wyraźnie określić czynnika sprawczego (samoistne/idiopatyczne OZT).

 

Mechanizmy patogenetyczne prowadzące do wystąpienia niedrożności przewodów wyprowadzających (kamica żółciowa), uszkodzenia komórek pęcherzykowych trzustki (np.: alkohol, leki, urazy, niedokrwienie, wirusy) oraz zaburzeń transportu enzymów trzustkowych prowadzą w konsekwencji do wystąpienia OTZ. Najczęściej proces zapalny spowodowany jest przedwczesną aktywacją enzymów. Około 80% enzymów stanowią enzymy proteolityczne: trypsyna, chymotrypsyna, karboksypeptydazy A i B oraz elastaza.

 

Objawy i powikłania

 

Występowanie objawów ostrego zapalenia trzustki jest uzależnione od nasilenia zmian anatomicznych w trzustce i ciężkości powikłań wielonarządowych. Głównym objawem jest pojawiający się w 90% przypadków nagły, silny ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców. U 80% osób z ostrym zapaleniem trzustki występują także wymioty i nudności, a u 60-80% także symptomy niedrożności jelit (wzdęcie). Rzadko obserwowane są natomiast zmiany na skórze. W cięższych postaciach schorzenia dodatkowo wystąpić mogą symptomy ze strony innych układów, na przykład: układu krążenia (spadek ciśnienia krwi, przyspieszenie tętna, wstrząs), układu oddechowego (duszności, sinica, przyspieszony oddech), ośrodkowego układu nerwowego (zaburzenia świadomości), układu moczowego (bezmocz lub skąpomocz) oraz zaburzenia krzepnięcia krwi.

 

 

Diagnostyka

 

Badania laboratoryjne obejmują stwierdzenie zaburzeń charakterystycznych dla OZT oraz odzwierciedlających ciężkość przebiegu choroby. Charakterystycznymi zaburzeniami w OZT jest kilkukrotne zwiększenie aktywności enzymów trzustkowych - lipazy we krwi i amylazy we krwi i w moczu. Mniejsze znaczenie praktyczne ma zwiększona aktywność innych enzymów (elastazy, trypsyny, fosfolipazy). W diagnostyce ciężkości przebiegu choroby oraz występowania powikłań wykorzystuje się: wskaźniki zapalne - leukocytoza, zwiększenie stężenia białka C-reaktywnego (CRP), wskaźniki wątrobowe świadczące o uszkodzeniu tego narządu: hiperbilirubinemia, wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT), amonotransferazy asparaginowej (AST), fosfatazy zasadowej (ALP). Ponadto obserwuje się zwiększoną aktywność dehydrogenazy mleczanowej (LDH), hiperalbuminemię, poliglobulię (zwiększenie liczby erytrocytów we krwi), hipoksemię (obniżenie ciśnienia cząsteczkowego tlenu we krwi), hipergli- kemię, hipertriglicerydemię, hipokalcemię.

 

Spośród badań obrazujących wykonywane są: usg jamy brzusznej, tomografia komputerowa jamy brzusznej, a gdy są przeciwwskazania do jej wykonania, to wykonywany jest rezonans magnetyczny, rentgen klatki piersiowej oraz jamy brzusznej, endoskopowa cholangiopankeratografia wsteczna (ECPW), ensodonografia (EUS).


Zasady terapii w ostrym zapaleniu trzustki

 

W każdym przypadku ostrego zapalenia trzustki, nawet o lekkim przebiegu, chory bezwzględnie wymaga hospitalizacji, ponieważ początkowo lekki przebieg może przejść w stan bezpośredniego zagrożenia życia. Leczenie chorych z ciężką postacią ostrego zapalenia trzustki wymaga współpracy lekarzy wielu specjalności, między innymi: radiologa, anestezjologa, chirurga i gastrologa, jak również racjonalnej i skutecznej profilaktyki oraz terapii zakażeń, a także kompleksowych działań, utrzymujących i przywracających zaburzoną homeostazę ustrojową.

 

Polecamy

Obecnie

Odwiedza nas 512 gości oraz 0 użytkowników.

grudzień 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Nowe diety

 O typie budowy ciała zwanym ...

Jesienią i zimą włosy tracą swój ...

Wybuchy złości, migrena, ...

Liczba zachorowań na nowotwory z ...

Właściwości lecznicze rosołu ...

Polecamy

Zdrowa żywność, czyli jagody goji, ...

Superfoods to produkty bogate w dobroczynne dla organizmu składniki odżywcze. To inaczej zdrowa ...

Niezawodny środek na przeziębienie

  Na przeziębienie, kaszel i gorączkę najskuteczniej zadziałają domowe specyfki z naturalnych ...

Domowy sposób na grypę i gorączkę

Pojawia się nagle i od razu kładzie do łóżka. Wysoka gorączka, bóle mięśniowe trudne do ...

Czy ziołowe przyprawy mogą szkodzić?

Tymianek, rozmaryn, bazylia, jałowiec – ziołowe przyprawy na dobre zagościły w naszych kuchniach. ...

Top